Description
Bakır kaynak teli nerede kullanılır?- 50 cm boyunda olup bakır birleşiminde kullanılmaktadır.
- Ekonomik ve akıcıdır.
- Soğutucu ve termosifon imalatında kullanılmaktadır.
Gümüş kaynak teli çelik kapılarda, gıda sanayi cihazları, ince mekanik işleri, bakır iletkenler, bronz ve pirinç armatürlerin kaynağında, boru bağlantılarında paslanamaz çelikten koruyucu saclarda, ısıtma ve soğutma tesisatlarında kullanılmaktadır.
| 15 kg‘lık makara ambalajda SG2 kalite gazaltı kaynak tellerinin yaklaşık uzunlukları | |
|---|---|
| Tel Çapı (mm) | Tel Uzunluğu (metre) |
| 1,0 mm | 2450 |
| 1,2 mm | 1701 |
Gazaltı Kaynağı
Koruyucu gazla kaynak olarak da bilinen bu kaynak yöntemi ilk defa 1926 yılında “Alexander” usulü olarak ortaya çıkmıştır. Bu yöntemde kaynak bölgesi, metanol gazı ile korunmaktaydı. Yine 1926 yılında, kaynak bölgesinin hidrojen gazı ile korunduğu, “ark atom” ve 1928’de oksi-asetilen aleviyle korunan “Arcogen” yöntemleri geliştirilmiştir. Daha sonraki yıllarda yapılan çalışmalarda ise, koruyucu gaz olarak helyum ve argon gibi soygazlar, karbondioksit gibi aktif gazların kullanılması uygulama alanına girmiştir (Anık, 1991).
Gazaltı ark kaynağında arkın oluşumu için kullanılan elektrot malzemesi ve koruyucu gazın cinsine göre, aşağıdaki gibi sınıflandırmalar yapılabilir;
a. Erimeyen iki elektrotla yapılan gazaltı kaynağı (Ark Atom Kaynağı)
b. Erimeyen bir elektrotla yapılan gazaltı kaynağı (TIG)
2. Eriyen elektrotla yapılan gazaltı kaynağı:
a. Çıplak elektrotla soygaz atmosferi altında yapılan gazaltı kaynağı (MIG)
b. Eriyen metal elektrot ile, karbondioksit atmosferi (aktif gaz) altında yapılan gazaltı kaynağı (MAG) (Anık, 1991).
Gazaltı ark kaynağı yönteminin diğer kaynak yöntemlerine göre birçok avantajları olmasından dolayı günümüzde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu avantajlar: 16 Endüstriyel metal ve alaşımların çoğunun kaynağında kullanılabilen ergiyen elektrotlu kaynak yöntemidir. Sonsuz tel elektrota sahip olmasından dolayı, elektrik ark kaynağında karşılaşılan sınırlı uzunlukta elektrot sorunu ortadan kaldırılmıştır. Tüm eksenlerde kaynak işlemi yapılabilir. Toz altı ark kaynağında bu işlem sınırlıdır. Kaynak yapılan bölgeye metal yığma hızı elektrik ark kaynağına göre oldukça yüksektir.Sonsuz elektrot beslemesi ve yüksek metal yığma hızı nedeniyle, kaynak hızları elektrik ark kaynağına göre çok daha yüksektir. Sprey iletim kullanıldığından, elektrik ark kaynağına göre daha derin nüfuziyet elde edilir. Böylece dar açılmış ve iç köşe kaynak ağızlarına aynı mukavemeti sağlayacak şekilde kaynak yapmak mümkündür. Yoğun kaynak çapağı oluşmaması nedeniyle kaynak pasoları arası temizlik kısa sürer. Hatta temizlik yok denecek kadar azdır. Bu avantajlar gazaltı ark kaynağını endüstriyel üretimler için, yüksek üretim hızlarına ve robotik kaynak uygulamalarına uygun hale getirmiştir.
MIG/MAG Kaynağı ve Çalışma Prensibi Gazaltı ark kaynağında kullanılan koruyucu gaz Argon, Helyum ve ya Ar+He karışımı gibi soygazlar ise yapılan kaynak işlemi ‘Metal Inert Gas’ (MIG) olarak adlandırılır. Kullanılan koruyucu gaz karbondioksit (CO2) gibi aktif bir gaz içeriyorsa ‘Metal Active Gas’ (MAG) olarak isimlendirilir. MIG ve MAG kaynağının çalışma prensibi ve işlemde kullanılan ekipman aynıdır. Aralarındaki tek fark kullanılan koruyucu gazın farklı olmasıdır. Avrupa’da bu işlem MIG/MAG kaynağı ya da sadece MIG kaynağı olarak isimlendirilir.
MIG/MAG kaynağının temel prensibi, metal bir elektrotun kaynak torcu ile beslenmesi ve kaynak arkında erimesidir. Metal elektrot, hem akımı taşır hem de kaynak dolgu malzemesi olarak kullanılır (Weman, vd., 2006). MIG kaynağında doğru akım kullanılır ve elektrot, genellikle pozitif kutba bağlanır (ters kutuplama). Son dönemde geliştirilmiş AC MIG’de mevcuttur. Böylece, hem derin bir nüfuziyet, hem de oksit tabakasının parçalanması sağlanmış olur. MIG kaynağında yatay karakteristikli doğru akım kaynak makinaları kullanılır. Bu makinaların akım ayarı, ark gerilimi ayarlanarak yapılır. Kaynak esnasında, kaynak telinin sabit hızda sevk edilmesi, ark boyunun otomatik olarak sabit tutulmasını sağlar. MIG kaynağı bilinen dikiş kaynak pozisyonlarının hepsine uygundur. Tüm pozisyonlarda hem manuel, hem de otomatik olarak kaynak yapılabilir (Anık, 1993). Kaynak dikişinin dolgu yüksekliği, genişliği ve nüfuziyeti aynı torç açısında; kaynak gerilimini, kaynak akım şiddetini ve kaynak hızını değiştirerek ayarlanabilir. Kaynak sırasında kaynak torcu, kaynak yönüne ters istikamette en fazla 30º’lik bir açıyla tutulur. Böylelikle kaynakçı, kaynak bölgesine ve elektrotun erime işlemine kolayca bakabilir. Eğer kaynak torç açısı 30º ‘den fazla olursa, kaynak nüfuziyeti azalır ve kaynak dikişi incelir. Aynı zamanda fazla eğim koruyucu gazın kaynak bölgesini koruma özelliğini düşürür ve kaynak dikişinde gözenekli yapı, kalıntı 18 gerilmelerin oluşmasına neden olur.
Gazaltı ark kaynağı için ihtiyaç duyulan ekipmanlar şekil 2.1.’de gösterilmiştir. Şekil 2.1 MIG/MAG kaynağı için gerekli ekipmanlar (Jeffus 2012). 2.5. MIG/MAG Kaynak Ekipmanları MIG /MAG kaynak ekipmanları aşağıdaki bölümlerden oluşur: a) Kaynak torcu. b) Kaynak akım üreteci. c) Tel sürme mekanizması. d) Torç bağlantı paketi; tel elektrot, koruyucu gaz, kaynak akımı, suyla soğutma veya hava ile soğutma için giriş ve çıkış hortumlarını barındırır. e) Elektronik kart; kaynak akım geçişini, soğuma suyunun devreye girişini, gazın akışını ve telin hareketini sağlayan sistem. f) Gaz tüpü; basınç manometresi ve ölçü aleti monte edilmiş tüp. (Yıldız, 2001). MIG/MAG kaynak donanımları Şekil 2.2’de gösterilmiştir.
MIG/MAG Kaynak Ekipmanları MIG /MAG kaynak ekipmanları aşağıdaki bölümlerden oluşur:
- a) Kaynak torcu.
- b) Kaynak akım üreteci.
- c) Tel sürme mekanizması.
- d) Torç bağlantı paketi; tel elektrot, koruyucu gaz, kaynak akımı, suyla soğutma veya hava ile soğutma için giriş ve çıkış hortumlarını barındırır.
- e) Elektronik kart; kaynak akım geçişini, soğuma suyunun devreye girişini, gazın akışını ve telin hareketini sağlayan sistem.
- f) Gaz tüpü; basınç manometresi ve ölçü aleti monte edilmiş tüp.
MIG/MAG kaynak donanımları Şekil 2.2’de gösterilmiştir.
Kaynak torcu MIG/MAG kaynağında kaynak torcu, kaynak ekipmanları içerisinde en önemlisidir. Kaynak torcu, elektrota akımın yüklenmesi ve ark bölgesine koruyucu gazın gönderilmesini sağlar. Zorlu çevre şartları için sağlam ve aynı zamanda dar çalışma alanlarında çalışmaya uygun hafif ve küçük bir kaynak torcu tasarlamak zor bir işlemdir. Arkın çok yakında bulunması nedeni ile özellikle yarı otomatik sistemlerde operatörün sıcaklıktan mümkün olduğu kadar az etkilenmesi için çeşitli şekil ve ebatlarda torçlar tasarlanıp geliştirilmiştir. Günümüzde en yaygın kullanılan torç, oksi-asetilen hamlacına benzer olan bükülmüş çeşididir. Torçlar, su soğutmalı ve hava soğutmalı olarak ikiye ayrılırlar. Yüksek akım istenen torçlarda su soğutmalı sistem kullanılır (Weman and Gunnar, 2006). Şekil 2.3’te hava soğutmalı kaynak torcu verilmiştir.
Kaynak akım üreteci Kaynak akım üniteleri, kaynak arkı oluşturmak için elektrik enerjisini elektrota ve iş parçasına iletir. MIG/MAG kaynağında elektrotun pozitif kutba bağlı olduğu doğru akım kullanılır. Bu nedenle akım ünitelerinin pozitif ucu torca, negatif ucu ise iş parçasına bağlanır.
MIG/MAG kaynak yönteminde kullanılan akım üreteçleri yatay karakteristiklidir; sabit gerilimli diye de adlandırılan bu kaynak akım üreteçlerinde, gerilimin sabit tutulması mümkün olmadığı gibi aynı istenmeyen sakıncalı bir durumdur. Böyle bir üreteçte elektrot iş parçasına temas ettiğinde gerilim düşecek ve akım şiddeti sonsuz yükselecektir ve bu da elektrot ucunda ani bir patlamaya ve şiddetli sıçramalara neden olur. Bu nedenle bu tür kaynak akım üreteçlerinde her 100 amper için en az 7 Volt ark gerilimi düşürülecek şekilde ayarlanır; bu değer üst düzey akım üreteçlerinde 2 ile 5 Volt arasındadır
MIG/MAG kaynağı akım üreteçlerinde iç ayar diye isimlendirilen bölgede kaynak ark boyu ayarlanır. Kaynak makinelerinde; arkın gerilimi, tel ilerleme hızı ve akım şiddeti ayarları yapılır. Tel sürme mekanizmasındaki motorunun hızı, ayarlanan bir devirde olacağından tel ilerleme hızı sabittir.
- Kabza
- Boyun
- Nozul
- Meme Tutucu
- Kontak Meme
- Gaz Dağıtıcı
- Dip Adaptör Muhafazası
- Spiral
- Spiral Tutucu Somun
- Tetik
- Dip Adaptör
- Dip Adaptör Somunu
- Kontak Meme
- Gaz Dağıtıcı
21 Günümüzde ark boyu kontrol ve ayarı için tel sürme motoru olarak adım motorlu ve servomotorlu sistemler kullanılmaktadır. Bu motorlar sayesinde daha hassas kontrol ve ayar yapılabilmektedir. Makine üzerinden güç ayarı, makinenin gerilim ayarı değiştirilerek yapılır. Yatay karakteristikli makinelerde ark boyu değişimlerinde büyük akım değişimleri olur ve bu makinaların çalışması serttir. Ayrıca yatay karakteristikli kaynak makinelerinde, kaynakta meydana gelen çeşitli kısa devre durumlarında oluşacak kısa devre akımı, makine tarafından çok iyi sınırlandırılamaz, akım çok büyük değerlere çıkar. Bu da kaynak banyosunda patlamalara, elektrottan sıvı partiküllerin çevreye dağılmasına ve kaynak dikiş kalitesinin düşmesine neden olur. Bu nedenle kısa devre durumlarında akımın kaynak makinesi dışından bir önlemle sınırlandırılması gerekir. Bu amaçla kaynak makinesine seri çekirdekli (büyük indüktanslı) bir bobin bağlanır. Bu bobin kısa devre durumlarında kaynak makinesinin akımını bir sınır değerle sınırlandırır. Bu kaynak makinesi ile kaynakta, elektrot teli ark (akım) taşıyıcısı olduğu için kaynağın iyi olması, kaynak işleminde ortaya çıkan arkın kaynak boyunca aynı kalmasına bağlıdır.
Tel sürme mekanizması
Tel sürme mekanizması, teli makaradan çekip eriyen tel miktarını karşılayacak kadar önceden belirlenmiş bir hızla ark bölgesine ileten bir mekanizmadır. Çalışma sistemlerine göre çekme ve itme sistemleri olarak adlandırılırlar. Çekme ve itme işlemi, hız ayarı kademesiz bir mekanik tertibat veya gerilimi değiştirilerek hızı ayarlanan bir doğru akım motoru tarafından gerçekleştirilir (Anık, 1991). Tel sürme mekanizması; elektrik motoru, tel makaralar, telin doğrultusunu ve basıncını ayarlayan ekipmanlardan meydana gelir. Elektrik motoru, doğru akımla çalışır ve teli kaynak torcuyla kaynak bölgesine sevk eder. Motorun hızını değiştirip ayarlayan bir kontrol sistemi mevcuttur.
Torç bağlantı paketi
Torç bağlantı paketi; içinde tel elektrot kılavuzunu, akım kablosunu, koruyucu gaz hortumunu ve gerekli durumlarda soğutma suyu geliş ve dönüşü ile hava hortumlarından oluşan metal takviyeli spiral bir hortumdur. Bu kalın hortuma torç bağlantı paketi adı verilir. Kullanılan tel elektrotun malzemesine göre çeşitli türlerde kılavuzlar kullanılmaktadır. Kılavuz, tel sürme mekanizmasından akım memesine kadar tel elektrotun iletilmesini sağlar. Kullanılan kalın kılavuz hortumunun çapı, tel elektrot çapına uygun olarak seçilir.
Elektronik kart
Gerekli ayarlar yapıldıktan sonra kaynağa başlamak için yarı otomatik MIG/MAG kaynak makinelerinde torç üzerindeki düğmeye basmakla kaynak işlemi başlatılır. Bu esnada, önceden ayarlanmış olan debide koruyucu gaz akımı başlar, kısa bir süre sonra ark oluşur ve ark oluştuktan kısa bir zaman sonra da tel sürme mekanizması devreye girer. Kaynak işleminin sonuna gelinip kaynak işlemi bitirildiğinde ise bu işlem sırasının tersi durum oluşur. MIG/MAG kaynak makinelerinde suyla soğutma için su geliş-dönüşü ve havayla soğutma için hava gelişdönüşü de bu kumanda sistemi tarafından gerçekleştirilir.
Gaz tüpü MIG/MAG kaynak yöntemi için ihtiyaç duyulan koruyucu gaz, basınçlı tüplerden sağlanır. Tüp ağızlarına gaz basınç debi ayarı için regülatör monte edilir. Düzenek üzerinde tüpe yakın olan manometre tüp basıncını, diğer manometre ise gaz debisini gösterir.
Reviews
There are no reviews yet.